Van Arita lắp tại khu vực mái tòa nhà cần chú ý những gì?

Van Arita lắp tại khu vực mái tòa nhà cần được lựa chọn và bố trí cẩn thận vì đây là vị trí thường chịu ảnh hưởng trực tiếp từ nắng, mưa, gió, độ ẩm, thay đổi nhiệt độ và điều kiện bảo trì khó hơn so với khu vực trong nhà. Trên mái tòa nhà, van có thể nằm trên tuyến ống PCCC, tuyến cấp nước lên bồn mái, tuyến sprinkler, tuyến cấp cho họng nước, đường ống xả khí, đường ống thử áp hoặc các cụm thiết bị kỹ thuật liên quan đến hệ thống chữa cháy.

Khác với phòng bơm hoặc tủ kỹ thuật, khu vực mái thường ít người kiểm tra thường xuyên. Nếu van bị rỉ sét, kẹt tay quay, rò mặt bích, hỏng gioăng, mất nhãn hoặc bị che khuất bởi thiết bị kỹ thuật khác, lỗi có thể tồn tại trong thời gian dài mà không được phát hiện. Vì vậy, khi dùng van Arita tại khu vực mái, cần chú ý cả yếu tố kỹ thuật, môi trường lắp đặt, khả năng thao tác và kế hoạch bảo trì sau này.

Nếu bạn đang tìm hiểu tổng thể các dòng van dùng trong hệ thống chữa cháy, có thể tham khảo nhóm Van chữa cháy UL/FM Arita để xem thêm các sản phẩm như van cổng, van bướm, van 1 chiều, lọc Y và van xả khí chuyên dùng cho PCCC.

Khu vực mái tòa nhà thường có những tuyến van nào?

Khu vực mái tòa nhà thường có nhiều tuyến kỹ thuật liên quan đến cấp nước và PCCC. Tùy thiết kế công trình, trên mái có thể có đường ống cấp nước từ phòng bơm lên, tuyến cấp nước cho bể mái, tuyến sprinkler tầng trên cùng, đường ống cấp cho họng nước, van xả khí tại điểm cao, cụm van chặn khu vực hoặc các điểm kiểm tra áp lực.

Do mái là điểm cao của công trình, đây cũng là nơi dễ xuất hiện khí tích tụ trong đường ống. Vì vậy, một số vị trí có thể cần lắp van xả khí Arita để hỗ trợ hệ thống vận hành ổn định hơn. Ngoài ra, các van chặn hoặc van kiểm soát trên mái thường dùng để cô lập từng đoạn ống khi bảo trì, sửa chữa hoặc kiểm tra hệ thống.

Tuy nhiên, vì mái tòa nhà thường tiếp xúc trực tiếp với thời tiết nên van tại đây cần được bảo vệ tốt hơn so với các vị trí trong nhà.

Van Arita có dùng được tại khu vực mái tòa nhà không?

Van Arita có thể dùng tại khu vực mái tòa nhà nếu chọn đúng loại van, đúng kích cỡ, đúng áp lực làm việc, đúng kiểu kết nối và có biện pháp bảo vệ phù hợp với môi trường ngoài trời. Các loại van thường có thể gặp gồm van cổng Arita, van bướm Arita, van bướm tín hiệu điện Arita, van 1 chiều Arita, lọc Y Arita và van xả khí Arita.

Tuy nhiên, không nên hiểu rằng cứ là van PCCC thì lắp trên mái ở đâu cũng được. Khu vực mái có nắng mưa trực tiếp, dễ gây bong sơn, rỉ bulong, oxy hóa tay quay, lão hóa gioăng hoặc làm hộp tín hiệu bị ẩm nếu không bảo vệ tốt.

Với các tuyến quan trọng, cần ưu tiên van có hồ sơ kỹ thuật rõ ràng, vật liệu phù hợp, lớp phủ bảo vệ tốt và vị trí lắp dễ tiếp cận để kiểm tra định kỳ.

Các loại van Arita thường lắp tại khu vực mái

Van cổng Arita

Van cổng Arita có thể được sử dụng tại các tuyến cần đóng mở hoàn toàn dòng nước, ví dụ tuyến cấp nước lên mái, tuyến cấp cho bể mái hoặc tuyến cần cô lập khi bảo trì. Khi mở hoàn toàn, van cổng cho dòng nước đi qua tương đối thẳng, phù hợp với các tuyến cần lưu lượng ổn định.

Nếu dùng van cổng ty nổi trên mái, cần chừa đủ không gian phía trên để ty van nhô lên khi mở. Đồng thời, phần ty van và tay quay cần được kiểm tra rỉ sét định kỳ vì đây là vị trí dễ chịu tác động của nắng mưa.

Với van cổng ty chìm, thiết kế gọn hơn nhưng khó quan sát trạng thái đóng mở hơn, nên cần ghi nhãn rõ trạng thái bình thường của van.

Van bướm Arita

Van bướm Arita phù hợp với các vị trí cần thiết kế gọn, thao tác nhanh và tiết kiệm không gian. Trên mái tòa nhà, van bướm có thể dùng cho các tuyến ống nhánh, tuyến cấp khu vực hoặc vị trí cần đóng mở tại chỗ.

Nếu dùng van bướm tay quay, cần kiểm tra hộp số và tay quay sau thời gian dài chịu nắng mưa. Nếu hộp số bị nước vào hoặc trục bị rỉ, van có thể đóng mở nặng.

Khi lắp van bướm, cần đảm bảo đĩa van xoay tự do, không bị cấn mặt bích hoặc gioăng. Sau khi lắp xong nên đóng mở thử trước khi đưa vào sử dụng.

Van bướm tín hiệu điện Arita

Van bướm tín hiệu điện Arita phù hợp với những tuyến trên mái cần giám sát trạng thái đóng mở. Dòng van này có thể báo trạng thái về tủ trung tâm, giúp phát hiện khi van bị đóng hoặc thay đổi trạng thái ngoài ý muốn.

Khi lắp trên mái, cần đặc biệt chú ý hộp tín hiệu, dây dẫn và đầu nối. Đây là các bộ phận dễ bị ảnh hưởng bởi mưa, ẩm và nắng nóng. Dây tín hiệu cần đi gọn, có bảo vệ, tránh bị kéo căng, dập, hở hoặc nước ngấm vào đầu nối.

Sau khi lắp đặt, cần kiểm tra trạng thái thực tế tại van và tín hiệu báo về tủ trung tâm có khớp nhau hay không.

Van 1 chiều Arita

Van 1 chiều Arita có thể được lắp tại các tuyến cần ngăn nước chảy ngược. Với khu vực mái, cần kiểm tra vị trí lắp có đúng chiều dòng chảy không, vì van 1 chiều bắt buộc phải lắp theo mũi tên trên thân van.

Nếu lắp sai chiều, nước có thể không đi qua đúng hướng hoặc van không chống được dòng hồi lưu. Ngoài ra, cần kiểm tra tiếng va đập, rung và khả năng đóng kín nếu tuyến ống có sự thay đổi áp lực thường xuyên.

Lọc Y Arita

Lọc Y Arita dùng để giữ cặn, mạt hàn, rác và tạp chất trong đường ống. Nếu lắp lọc Y trên mái, cần đặc biệt chú ý đến không gian tháo nắp và vệ sinh lưới lọc.

Không nên lắp lọc Y ở vị trí quá sát sàn mái, sát tường, sát bệ thiết bị hoặc nơi không thể tháo lưới lọc. Khi lưới lọc bị nghẹt, lưu lượng và áp lực phía sau có thể giảm, ảnh hưởng đến hệ thống.

Lọc Y trên mái cũng cần được kiểm tra rò tại nắp lọc, gioăng nắp và bulong sau mỗi lần vệ sinh.

Van xả khí Arita

Van xả khí Arita là loại rất đáng chú ý tại khu vực mái vì mái thường là điểm cao của hệ thống đường ống. Van xả khí giúp loại bỏ khí tích tụ, hỗ trợ dòng nước lưu thông ổn định và hạn chế dao động áp lực.

Van xả khí nên được đặt đúng điểm cao, cuối tuyến hoặc vị trí dễ tích khí theo thiết kế. Nếu đặt sai vị trí, van sẽ không phát huy tác dụng. Nếu lắp trên mái, cần bảo vệ van khỏi va chạm, mưa nắng và đảm bảo có lối tiếp cận để kiểm tra rò nước hoặc thay thế khi cần.

Những lưu ý quan trọng khi lắp van Arita trên mái tòa nhà

Chọn đúng loại van theo chức năng

Trước tiên cần xác định rõ van dùng để làm gì. Nếu cần đóng mở tuyến, có thể dùng van cổng hoặc van bướm. Nếu cần chống hồi lưu, dùng van 1 chiều. Nếu cần lọc cặn, dùng lọc Y. Nếu cần xả khí tại điểm cao, dùng van xả khí. Nếu cần giám sát trạng thái, dùng van bướm tín hiệu điện.

Không nên thay thế tùy tiện giữa các loại van. Mỗi loại có chức năng riêng và ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng vận hành của hệ thống PCCC.

Kiểm tra áp lực và kích cỡ đường ống

Van lắp trên mái phải đúng DN hoặc inch theo bản vẽ. Nếu tuyến ống là DN100 thì chọn van DN100, tuyến DN150 thì chọn van DN150. Không nên tự ý giảm kích cỡ van vì có thể làm giảm lưu lượng và tăng tổn thất áp.

Áp lực làm việc của van cũng cần phù hợp với hệ thống. Một số tuyến trên mái có thể liên quan đến bơm cấp nước, bơm PCCC hoặc đường ống cao tầng nên cần kiểm tra kỹ áp lực thiết kế và áp lực thử kín.

Chú ý chống rỉ do nắng mưa trực tiếp

Van trên mái chịu nắng, mưa, gió và độ ẩm nhiều hơn van trong nhà. Vì vậy, cần kiểm tra lớp sơn phủ bảo vệ, bulong, mặt bích, tay quay, hộp số và trục van.

Nếu lớp sơn bị bong tróc hoặc có vết rỉ nhẹ, nên xử lý sớm bằng vệ sinh, chống rỉ và sơn dặm phù hợp. Không nên để rỉ sét lan rộng vì về sau có thể làm van kẹt, rò nước hoặc khó tháo lắp khi bảo trì.

Bảo vệ hộp tín hiệu nếu dùng van tín hiệu điện

Với van bướm tín hiệu điện Arita, hộp tín hiệu và dây dẫn cần được bảo vệ tốt. Trên mái, nước mưa và nắng nóng có thể làm dây nhanh lão hóa, đầu nối bị ẩm hoặc hộp tín hiệu hoạt động không ổn định.

Khi lắp đặt, cần bố trí dây đi gọn, tránh đọng nước tại điểm nối, tránh để dây bị kéo căng hoặc cọ sát vào cạnh sắc. Sau khi đấu nối, cần thử tín hiệu đóng mở và ghi nhận kết quả vào hồ sơ vận hành.

Đảm bảo có lối đi kiểm tra an toàn

Van trên mái phải có lối tiếp cận an toàn. Không nên đặt van tại vị trí quá sát mép mái, sau thiết bị lớn, khu vực khó đứng thao tác hoặc nơi phải leo trèo nguy hiểm mới kiểm tra được.

Nếu van nằm trên cao hoặc gần mép mái, cần có lan can, lối đi kỹ thuật hoặc biện pháp an toàn phù hợp. Một van lắp đúng kỹ thuật nhưng khó tiếp cận sẽ dễ bị bỏ qua trong quá trình bảo trì.

Không để van bị ngập nước hoặc đọng nước quanh chân đỡ

Trên mái, nước mưa có thể đọng tại các khu vực thoát nước kém. Nếu van, mặt bích hoặc chân đỡ đường ống thường xuyên bị ngâm nước, các chi tiết kim loại sẽ nhanh rỉ hơn.

Cần kiểm tra độ thoát nước của khu vực lắp van. Không nên đặt van tại điểm trũng, nơi nước mưa hay đọng hoặc khu vực có rác che miệng thoát nước. Nếu bắt buộc lắp gần vị trí dễ ẩm, cần có biện pháp kê đỡ, bảo vệ và kiểm tra định kỳ.

Chừa không gian thao tác và bảo trì

Van trên mái cần đủ không gian để thao tác tay quay, tay gạt, tháo nắp lọc Y, kiểm tra van xả khí hoặc xử lý mặt bích khi rò nước. Không nên để van quá sát tường chắn mái, bệ máy, ống gió, thang kỹ thuật hoặc thiết bị khác.

Với lọc Y, cần đủ khoảng trống để tháo lưới lọc. Với van cổng ty nổi, cần đủ chiều cao cho ty van. Với van tín hiệu điện, cần đủ chỗ mở hộp tín hiệu và kiểm tra dây.

Ghi nhãn rõ trạng thái và tuyến ống

Van trên mái thường ít người kiểm tra, vì vậy nên ghi nhãn rõ ràng. Nhãn nên thể hiện tên tuyến, khu vực phục vụ, chức năng van và trạng thái bình thường là mở hay đóng.

Với các van quan trọng cần luôn mở, có thể cân nhắc khóa niêm phong sau khi kiểm tra đúng trạng thái. Điều này giúp hạn chế tình trạng người không có nhiệm vụ tự ý thao tác.

Bảng checklist kiểm tra van Arita lắp trên mái tòa nhà

Các lỗi thường gặp khi lắp van Arita trên mái tòa nhà

Một lỗi phổ biến là lắp van tại vị trí khó tiếp cận. Sau khi bàn giao, đội bảo trì phải leo trèo hoặc tháo nhiều vật cản mới kiểm tra được, dẫn đến van dễ bị bỏ sót trong lịch kiểm tra.

Lỗi thứ hai là không bảo vệ van khỏi nắng mưa. Sau một thời gian, tay quay rỉ, bulong rỉ, lớp sơn bong và mặt bích bắt đầu xuống cấp.

Lỗi thứ ba là không chừa chỗ vệ sinh lọc Y. Khi lọc bị nghẹt, đội kỹ thuật không thể tháo lưới lọc hoặc phải tháo cả đoạn ống.

Lỗi thứ tư là lắp van xả khí sai điểm cao. Khi đó khí vẫn tích tụ trong đường ống, gây dao động áp lực, tiếng ồn hoặc dòng nước không ổn định.

Lỗi thứ năm là không kiểm tra tín hiệu điện với van bướm tín hiệu điện. Hộp tín hiệu có thể bị ẩm hoặc dây đấu nối không ổn định, khiến trạng thái báo về tủ không chính xác.

Bảo trì van Arita lắp trên mái tòa nhà

Van Arita lắp trên mái cần được kiểm tra định kỳ kỹ hơn vì chịu ảnh hưởng của thời tiết. Nội dung kiểm tra gồm rò rỉ, rỉ sét, lớp sơn, bulong, mặt bích, tay quay, hộp số, gioăng, trạng thái đóng mở và khả năng thao tác thực tế.

Với van bướm và van cổng, nên đóng mở thử trong phạm vi cho phép để tránh bó cứng. Với van 1 chiều, cần kiểm tra khả năng chống hồi lưu và tiếng va đập nếu có. Với lọc Y, cần vệ sinh lưới lọc theo lịch. Với van xả khí, cần kiểm tra rò nước và khả năng xả khí. Với van tín hiệu điện, cần test tín hiệu định kỳ.

Ngoài ra, cần kiểm tra khu vực quanh van có bị đọng nước, rác lá cây, bụi bẩn, vật tư che khuất hoặc thiết bị mới lắp thêm làm cản trở thao tác hay không.

Khi nào cần thay van Arita trên mái tòa nhà?

Nên cân nhắc thay van nếu thân van bị nứt, mặt bích ăn mòn nặng, tay quay hỏng, hộp số kẹt, trục van rỉ nặng, gioăng không còn kín, van rò nhiều lần hoặc van không còn đảm bảo vận hành ổn định.

Với van tín hiệu điện, nếu hộp tín hiệu hư, báo sai trạng thái nhiều lần hoặc dây dẫn xuống cấp nghiêm trọng, cần kiểm tra và thay thế bộ phận phù hợp. Với van xả khí, nếu rò nước liên tục hoặc không xả khí được sau khi vệ sinh, nên thay van để đảm bảo hệ thống ổn định.

Khi thay van trên mái, cần chọn đúng loại, đúng kích cỡ, đúng áp lực, đúng kiểu kết nối và đảm bảo vị trí mới vẫn thuận tiện cho bảo trì sau này.

Kết luận

Van Arita lắp tại khu vực mái tòa nhà cần chú ý nhiều yếu tố như đúng loại van, đúng kích cỡ, đúng áp lực, đúng chiều dòng chảy, đúng kiểu kết nối và phù hợp với bản vẽ thiết kế. Ngoài ra, do khu vực mái chịu nắng mưa trực tiếp, cần đặc biệt quan tâm đến lớp sơn phủ, chống rỉ, bảo vệ hộp tín hiệu, thoát nước, không gian thao tác và lối tiếp cận an toàn.

Các loại van thường dùng trên mái gồm van cổng, van bướm, van bướm tín hiệu điện, van 1 chiều, lọc Y và van xả khí. Trong đó, van xả khí cần đặt đúng điểm cao, lọc Y cần có chỗ vệ sinh, van tín hiệu điện cần bảo vệ dây và hộp tín hiệu, còn các van chặn cần dễ thao tác và có nhãn rõ ràng.

Nếu lắp đặt đúng và bảo trì đều đặn, van Arita trên mái tòa nhà sẽ hỗ trợ hệ thống PCCC vận hành ổn định, hạn chế rò rỉ, giảm nguy cơ kẹt van và giúp công tác kiểm tra sau bàn giao thuận tiện hơn.

Câu hỏi thường gặp về van Arita lắp tại khu vực mái tòa nhà