Van Arita trong hệ thống chữa cháy có áp lực thử cao cần chọn theo tiêu chí nào?

Van Arita trong hệ thống chữa cháy có áp lực thử cao cần được chọn theo các tiêu chí quan trọng như cấp áp lực, kích cỡ DN, vật liệu thân van, tiêu chuẩn mặt bích, gioăng làm kín, bulong, độ kín khi thử áp, khả năng vận hành sau thử và hồ sơ kỹ thuật đi kèm. Với hệ thống PCCC, áp lực thử thường cao hơn áp lực làm việc bình thường, nên nếu chọn van không phù hợp, van có thể bị rò mặt bích, thấm thân, hỏng gioăng hoặc không đạt nghiệm thu.

Áp lực thử cao thường gặp ở nhà xưởng, kho hàng, tòa nhà cao tầng, bệnh viện, trường học, trung tâm thương mại, tầng hầm sâu hoặc hệ thống có tuyến ống dài. Vì vậy, khi chọn van Arita không nên chỉ nhìn vào kích cỡ đường ống, mà cần đối chiếu kỹ áp lực thiết kế, áp lực thử kín và yêu cầu vận hành thực tế.

Áp lực thử cao trong hệ thống chữa cháy là gì?

Áp lực thử cao là áp lực dùng để kiểm tra độ kín và khả năng chịu áp của đường ống, van, mặt bích, gioăng và phụ kiện trước khi hệ thống được nghiệm thu hoặc đưa vào vận hành.

Áp lực thử thường cao hơn áp lực làm việc thông thường. Mục đích là để phát hiện sớm các điểm rò, mối nối yếu, gioăng lệch, bulong siết không đều hoặc thiết bị không đáp ứng yêu cầu kỹ thuật.

Với van Arita, áp lực thử cao là yếu tố cần xem xét ngay từ khâu chọn hàng. Nếu van chỉ phù hợp áp lực thấp nhưng đưa vào tuyến thử áp cao, rủi ro rò nước và hư hỏng sẽ tăng lên.

Tiêu chí 1: Chọn đúng cấp áp lực của van

Tiêu chí đầu tiên là cấp áp lực của van phải phù hợp với hệ thống. Cần kiểm tra thông số PN hoặc áp lực làm việc được ghi trên catalogue, thân van hoặc hồ sơ kỹ thuật.

Nếu hệ thống yêu cầu PN16 thì không nên chọn van chỉ phù hợp PN10. Nếu tuyến có áp lực thử cao hơn thông thường, càng phải kiểm tra kỹ khả năng chịu áp của van, mặt bích, gioăng và bulong đi kèm.

Không nên chọn van theo thói quen hoặc chỉ theo giá, vì với hệ PCCC, việc không đạt thử áp có thể làm chậm nghiệm thu và phát sinh chi phí sửa chữa.

Tiêu chí 2: Chọn đúng kích cỡ DN theo bản vẽ

Van Arita cần đúng kích cỡ DN theo tuyến ống. Nếu đường ống là DN100 thì van cần đúng DN100, nếu tuyến là DN150 thì chọn DN150, trừ khi bản vẽ có yêu cầu chuyển cỡ rõ ràng.

Không nên tự ý giảm kích cỡ van vì có thể làm tăng tổn thất áp và ảnh hưởng đến lưu lượng nước chữa cháy. Với hệ thống có áp lực thử cao, việc giảm size hoặc dùng phụ kiện không đồng bộ còn có thể làm tăng nguy cơ rò tại các điểm nối.

Khi nhận hàng, cần kiểm tra kích cỡ trên thân van, tem nhãn, catalogue và bản vẽ để tránh lắp nhầm.

Tiêu chí 3: Kiểm tra tiêu chuẩn mặt bích

Với các van mặt bích hoặc van bướm lắp giữa hai mặt bích, tiêu chuẩn kết nối là yếu tố rất quan trọng. Cần kiểm tra đường kính mặt bích, số lỗ bulong, vòng chia lỗ, độ dày mặt bích và tiêu chuẩn kết nối có khớp với đường ống không.

Nếu mặt bích không đồng bộ, khi thử áp cao có thể phát sinh rò nước tại gioăng, lệch bulong hoặc siết không đều. Với van bướm wafer hoặc lug, cần kiểm tra thêm chiều dài bulong và khoảng hở để đĩa van xoay tự do.

Tiêu chí 4: Chọn gioăng làm kín phù hợp

Gioăng là bộ phận chịu ảnh hưởng trực tiếp khi thử áp. Gioăng cần đúng kích cỡ, đúng vật liệu, không rách, không gấp mép và phù hợp với áp lực thử của hệ thống.

Nếu gioăng đặt lệch tâm, gioăng quá mỏng, quá cứng hoặc không phù hợp, khi tăng áp có thể bị xì nước, thấm quanh mặt bích hoặc bị ép biến dạng.

Khi lắp van Arita cho hệ PCCC áp lực thử cao, nên kiểm tra kỹ gioăng trước khi siết mặt bích và kiểm tra lại sau khi giữ áp.

Tiêu chí 5: Kiểm tra bulong và lực siết

Bulong, đai ốc và vòng đệm cần đúng kích cỡ, đủ số lượng và siết đều theo đường chéo. Không nên siết lệch một bên vì có thể làm mặt bích ép không đều, khiến gioăng bị hở khi thử áp.

Với hệ thống áp lực thử cao, bulong rỉ nặng, cong, thiếu chiều dài hoặc sai cấp bền đều có thể gây rủi ro. Sau khi thử áp, cần kiểm tra lại xem bulong có lỏng, mặt bích có thấm nước hoặc gioăng có bị ép lệch không.

Tiêu chí 6: Chọn vật liệu thân van phù hợp môi trường

Vật liệu thân van cần phù hợp với môi trường lắp đặt. Với hệ PCCC nước sạch, van gang phủ epoxy thường được sử dụng phổ biến. Tuy nhiên, nếu van lắp ngoài trời, tầng hầm, nhà máy hóa chất, khu ẩm hoặc khu dễ ăn mòn, cần chú ý thêm lớp sơn phủ và khả năng chống rỉ.

Áp lực thử cao không chỉ kiểm tra độ kín, mà còn dễ làm lộ ra các điểm yếu ở thân van, nắp van hoặc mối nối. Vì vậy, thân van cần còn nguyên vẹn, không nứt, không móp, không rỉ nặng và không có dấu hiệu va đập.

Tiêu chí 7: Kiểm tra van tín hiệu nếu hệ thống yêu cầu giám sát

Nếu dùng van bướm tín hiệu điện Arita hoặc van cổng tín hiệu điện Arita, cần kiểm tra cả phần cơ khí và phần tín hiệu. Sau khi thử áp, van phải giữ đúng trạng thái, đóng mở bình thường và tín hiệu báo về tủ trung tâm phải khớp với trạng thái thực tế.

Áp lực thử, rung động khi bơm và quá trình thao tác có thể làm lộ lỗi ở hộp tín hiệu, dây đấu nối hoặc chỉ thị trạng thái. Vì vậy, không nên chỉ kiểm tra rò nước mà bỏ qua tín hiệu giám sát.

Tiêu chí 8: Đảm bảo van vận hành được sau khi thử áp

Sau khi thử áp, cần kiểm tra lại tay quay, tay gạt, hộp số và hành trình đóng mở của van. Một số van có thể không rò nước nhưng lại đóng mở nặng hơn do mặt bích ép lệch, đĩa van bị cấn hoặc gioăng bị ép sai.

Với van bướm, cần kiểm tra đĩa van có xoay đủ hành trình không. Với van cổng, cần kiểm tra tay quay, ty van và trạng thái mở đóng. Nếu van bị kẹt sau thử áp, cần kiểm tra nguyên nhân trước khi đưa vào vận hành.

Bảng checklist chọn van Arita cho hệ chữa cháy áp lực thử cao

Những lỗi thường gặp khi chọn van cho hệ áp lực thử cao

Lỗi đầu tiên là chọn van không đúng cấp áp lực. Van có thể dùng được ở áp lực thấp nhưng không đạt khi thử áp cao.

Lỗi thứ hai là mặt bích không đồng bộ. Khi siết bulong, nhìn bên ngoài có thể kín nhưng khi tăng áp sẽ thấm nước quanh gioăng.

Lỗi thứ ba là dùng gioăng không phù hợp hoặc đặt gioăng lệch tâm. Đây là nguyên nhân rất phổ biến gây rò mặt bích khi thử áp.

Lỗi thứ tư là không kiểm tra lại tay quay, hộp số sau khi thử áp. Van có thể bị ép lệch và đóng mở nặng hơn.

Lỗi thứ năm là thiếu hồ sơ kỹ thuật. Với công trình PCCC, hồ sơ van, chứng chỉ, CO-CQ và biên bản thử áp rất quan trọng khi nghiệm thu.

Lưu ý khi thử áp hệ thống có van Arita

Trước khi thử áp, cần kiểm tra trạng thái van, mặt bích, bulong, gioăng và chiều dòng chảy. Trong quá trình tăng áp, cần theo dõi từ từ, quan sát các điểm nối quanh van và không đứng quá gần vị trí có nguy cơ rò mạnh.

Sau khi giữ áp, cần kiểm tra lại thân van, mặt bích, gioăng, bulong, tay quay, hộp số và tín hiệu điện nếu có. Nếu phát hiện rò, cần xả áp an toàn trước khi siết lại hoặc tháo kiểm tra.

Không nên xử lý mặt bích khi hệ thống vẫn đang chịu áp cao.

Kết luận

Van Arita trong hệ thống chữa cháy có áp lực thử cao cần chọn theo các tiêu chí chính gồm cấp áp lực, kích cỡ DN, loại van, vật liệu thân van, tiêu chuẩn mặt bích, gioăng, bulong, độ kín, khả năng vận hành sau thử áp, tín hiệu giám sát và hồ sơ nghiệm thu.

Chọn đúng ngay từ đầu sẽ giúp hệ thống thử áp thuận lợi, hạn chế rò nước, giảm chi phí sửa chữa và đảm bảo hệ thống PCCC sẵn sàng vận hành. Nếu cần tham khảo nhóm van chuyên dùng cho hệ chữa cháy, có thể xem thêm tại Van PCCC.

Câu hỏi thường gặp về van Arita cho hệ chữa cháy áp lực thử cao