Van Arita trong hệ thống PCCC sau khi sửa đường ống cần kiểm tra lại gì?

Van Arita trong hệ thống PCCC sau khi sửa đường ống cần được kiểm tra lại rất kỹ trước khi đưa hệ thống về trạng thái vận hành bình thường. Việc sửa đường ống có thể làm thay đổi trạng thái van, ảnh hưởng đến mặt bích, gioăng, bulong, chiều dòng chảy, tín hiệu giám sát, áp lực thử kín và khả năng cấp nước chữa cháy.

Trong hệ thống phòng cháy chữa cháy, van thường phải luôn sẵn sàng hoạt động. Nếu sau khi sửa đường ống mà quên mở lại van, lắp sai chiều van một chiều, siết lệch mặt bích, không kiểm tra tín hiệu điện hoặc không thử kín lại, hệ thống có thể bị rò nước, mất áp hoặc không cấp nước đúng khi có sự cố.

Vì sao sau khi sửa đường ống phải kiểm tra lại van Arita?

Khi sửa đường ống PCCC, đội thi công thường phải đóng một số van để cô lập khu vực, tháo mặt bích, thay gioăng, cắt nối ống, hàn ống, thay phụ kiện hoặc xả nước trong tuyến. Các thao tác này có thể ảnh hưởng trực tiếp đến van Arita đang lắp trên hệ thống.

Sau khi sửa xong, nếu không kiểm tra lại, có thể xảy ra tình trạng van vẫn đang đóng, tay quay chưa mở hết, mặt bích rò nước, gioăng lệch, bulong siết không đều hoặc tín hiệu báo về tủ trung tâm không khớp với trạng thái thực tế.

Với hệ thống PCCC, chỉ một van bị để sai trạng thái cũng có thể ảnh hưởng đến cả tuyến cấp nước phía sau.

Kiểm tra trạng thái mở đóng của van

Việc đầu tiên cần làm là kiểm tra tất cả van Arita đã thao tác trong quá trình sửa chữa. Cần xác định van nào phải mở thường trực, van nào đang đóng để bảo trì, van nào chỉ mở khi xả khí hoặc xả cặn.

Với van cổng, cần kiểm tra tay quay đã mở đủ hành trình chưa. Với van bướm, cần kiểm tra chỉ thị trên tay gạt, hộp số hoặc hộp tín hiệu. Với van tín hiệu điện, cần đối chiếu trạng thái thực tế tại van với tín hiệu báo về tủ trung tâm.

Không nên chỉ hỏi đội thi công “đã mở lại chưa”, mà cần kiểm tra trực tiếp tại van.

Kiểm tra rò nước tại mặt bích và thân van

Sau khi sửa đường ống, các vị trí mặt bích gần van cần được kiểm tra kỹ. Cần quan sát xem có thấm nước, nhỏ giọt, vệt ẩm, vệt rỉ vàng hoặc tiếng xì nhẹ tại gioăng hay không.

Nếu có tháo lắp van Arita, thay gioăng hoặc tháo bulong, cần kiểm tra mặt bích có đồng tâm không, gioăng có đặt đúng vị trí không và bulong có siết đều theo đường chéo không. Siết lệch một bên có thể làm gioăng biến dạng và gây rò khi hệ thống chịu áp.

Thân van, nắp van, ty van, hộp số và khu vực quanh trục cũng cần quan sát lại để phát hiện thấm nước hoặc bất thường.

Kiểm tra chiều dòng chảy

Nếu trong quá trình sửa chữa có tháo van một chiều, Y lọc, van xả khí hoặc thay đổi đoạn ống, cần kiểm tra lại chiều dòng chảy. Đây là lỗi rất dễ xảy ra khi tháo lắp lại thiết bị.

Van một chiều Arita phải lắp đúng chiều theo mũi tên trên thân van. Nếu lắp sai chiều, nước có thể không đi qua được hoặc van không chống được dòng chảy ngược. Y lọc nếu lắp sai chiều sẽ giảm hiệu quả lọc và có thể gây cản dòng bất thường.

Sau khi sửa ống, nên đối chiếu hướng nước thực tế với bản vẽ và mũi tên trên thân van.

Kiểm tra bulong, gioăng và tiêu chuẩn kết nối

Bulong, đai ốc và gioăng là các chi tiết nhỏ nhưng ảnh hưởng trực tiếp đến độ kín của hệ thống. Sau khi sửa đường ống, cần kiểm tra bulong có đủ số lượng không, có đúng kích cỡ không, có bị cong, rỉ nặng hoặc siết thiếu lực không.

Gioăng cần đúng kích cỡ, đúng vật liệu, không rách, không gấp mép và không lệch tâm. Với các tuyến PCCC chịu áp cao, gioăng kém hoặc đặt sai vị trí có thể gây rò ngay khi thử áp.

Nếu thay đoạn ống mới hoặc thay mặt bích mới, cần kiểm tra tiêu chuẩn mặt bích có khớp với van Arita không.

Kiểm tra tín hiệu điện nếu có

Với van bướm tín hiệu điện Arita hoặc van cổng tín hiệu điện Arita, sau khi sửa đường ống cần kiểm tra lại tín hiệu báo về tủ trung tâm. Trong quá trình sửa chữa, dây tín hiệu có thể bị kéo căng, lỏng đầu nối, va chạm hộp tín hiệu hoặc bị ẩm nước.

Cần thao tác thử theo quy trình để xác nhận khi van mở, tủ báo đúng trạng thái mở; khi van đóng hoặc thay đổi trạng thái, tủ báo đúng tương ứng. Nếu tín hiệu sai, cần kiểm tra hộp công tắc, dây dẫn, đầu nối và vị trí lắp hộp tín hiệu.

Không nên chỉ kiểm tra cơ khí mà bỏ qua phần tín hiệu, vì hệ PCCC hiện đại thường cần giám sát trạng thái van.

Kiểm tra áp lực và thử kín lại hệ thống

Sau khi sửa đường ống, cần thử kín hoặc kiểm tra áp lực theo quy trình của công trình. Đây là bước rất quan trọng để phát hiện rò nước tại các mối nối vừa sửa, mặt bích van, gioăng, phụ kiện và đoạn ống mới lắp.

Khi thử áp, cần quan sát các van Arita liên quan trong một khoảng thời gian đủ lâu. Có những điểm rò không xuất hiện ngay khi bơm lên áp, mà chỉ thấm nhẹ sau một thời gian giữ áp.

Nếu áp lực tụt bất thường, cần kiểm tra lại toàn tuyến đã sửa, các van cô lập và các điểm nối gần van.

Kiểm tra tay quay, tay gạt và hộp số

Sau sửa chữa, tay quay, tay gạt và hộp số của van cần được kiểm tra lại vì có thể bị va chạm trong quá trình thi công. Cần xem tay quay có cong không, tay gạt có đủ góc xoay không, hộp số có tiếng lạ không và van có đóng mở nặng hơn trước không.

Nếu van bị kẹt, không nên cố dùng lực mạnh. Cần kiểm tra xem có lệch mặt bích, cặn kẹt trong van, đĩa van bị cấn, gioăng bị ép lệch hoặc hộp số bị ảnh hưởng không.

Với van PCCC, sau khi kiểm tra xong phải đưa van về đúng trạng thái vận hành ban đầu.

Kiểm tra nhãn van và biển báo nhận diện

Sau sửa đường ống, nhãn van có thể bị mất, sơn phủ, che khuất hoặc không còn đúng với thực tế tuyến ống mới. Vì vậy, cần kiểm tra lại mã van, tên tuyến, khu vực phục vụ và trạng thái thường mở hoặc thường đóng.

Nếu đường ống được thay đổi hướng tuyến, thêm nhánh hoặc đổi vị trí van, cần cập nhật lại biển báo nhận diện và hồ sơ quản lý. Tránh tình trạng nhãn cũ ghi một kiểu nhưng thực tế tuyến ống đã thay đổi.

Với van PCCC, nhãn rõ ràng giúp đội vận hành tránh thao tác nhầm khi có sự cố.

Bảng checklist kiểm tra van Arita sau khi sửa đường ống PCCC

Những lỗi thường gặp sau khi sửa đường ống PCCC

Lỗi đầu tiên là quên mở lại van sau khi cô lập tuyến. Đây là lỗi rất nguy hiểm, vì khu vực phía sau có thể không có nước chữa cháy dù hệ thống nhìn bên ngoài vẫn bình thường.

Lỗi thứ hai là không thử kín lại sau khi thay gioăng, tháo mặt bích hoặc cắt nối ống. Khi bơm chạy hoặc hệ thống chịu áp, điểm rò mới xuất hiện.

Lỗi thứ ba là lắp sai chiều van một chiều hoặc Y lọc. Lỗi này có thể làm hệ thống không cấp nước đúng hoặc cản dòng bất thường.

Lỗi thứ tư là không kiểm tra tín hiệu điện. Van thực tế đã mở nhưng tủ báo sai, hoặc van đã đóng mà tủ không cảnh báo.

Lỗi thứ năm là không cập nhật nhãn và hồ sơ. Sau khi sửa tuyến, nếu không ghi lại thay đổi, lần bảo trì sau đội vận hành rất dễ nhầm.

Khi nào cần kiểm tra lại lần nữa sau sửa chữa?

Không chỉ kiểm tra ngay sau khi sửa xong, một số vị trí nên kiểm tra lại sau khi hệ thống đã chạy bơm, sau khi giữ áp, sau vài ngày vận hành hoặc sau khi có rung động mạnh. Những lỗi rò nhẹ, lỏng bulong hoặc tín hiệu chập chờn có thể xuất hiện muộn.

Với các van quan trọng như van phòng bơm, van tuyến chính, van cấp sprinkler, van cấp họng nước vách tường hoặc van chia khu vực, nên đưa vào danh sách theo dõi sau sửa chữa.

Nếu phát hiện bất thường, cần xử lý ngay thay vì chờ đến kỳ bảo trì tiếp theo.

Kết luận

Van Arita trong hệ thống PCCC sau khi sửa đường ống cần kiểm tra lại đầy đủ các yếu tố như trạng thái mở đóng, rò nước, mặt bích, gioăng, bulong, chiều dòng chảy, tay quay, hộp số, tín hiệu điện, áp lực thử kín, nhãn van và hồ sơ bảo trì.

Đây là bước rất quan trọng để đảm bảo hệ thống chữa cháy quay lại trạng thái sẵn sàng sau sửa chữa. Không nên chỉ kiểm tra đoạn ống vừa thay mà bỏ qua các van đã thao tác trong quá trình cô lập tuyến. Nếu cần tham khảo nhóm van chuyên dùng cho hệ chữa cháy, có thể xem thêm tại Van PCCC.

Câu hỏi thường gặp về kiểm tra van Arita sau khi sửa đường ống PCCC